לַחקוֹר 
අ ද නවීන ලෝකය තාක්ෂණය වේගයෙන් ඉදිරියට ගමන් කරමින් තිබුණද, අපගේ අතීත සංස්කෘතිය අපගේ ජාතියේ හැඳුනුම්පත ලෙස අදත් මහත් වැදගත්කමක් දරයි. සංස්කෘතිය යනු සමාජයක ජීවිත රටාව, සිරිත් විරිත්, විශ්වාස, කලා, ආගමික අගයන් සහ සම්ප්රදායන් එකට එකතු වූ ජීවන පද්ධතියකි. එබැවින් අතීත සංස්කෘතිය පිළිබඳ අවබෝධය ඇති කරගැනීම මිනිසාට තම මුල් පිළිබඳ දැනුම ලබාදෙන අතර ජාතියේ අනාගතය ගොඩනැගීමටද මඟ පෙන්වයි.
අතීතයේ ජීවත් වූ ජනතාව ස්වභාවධර්මය සමඟ සමාධානව ජීවිතය ගත කළහ. ඔවුන් පරිසරය ආරක්ෂා කරමින්, ස්වභාවික සම්පත් බුද්ධිමත් ලෙස භාවිතා කළහ. ගොවිතැන, ජල කළමනාකරණය සහ වැව්-ඇළ පද්ධති වැනි ක්රම ඔවුන්ගේ විශිෂ්ට බුද්ධිමත්භාවය සහ සංවිධාන හැකියාව පෙන්වයි. මෙම ක්රම අදටත් අපට පරිසර හිතකාමී ජීවිතයක් ගත කිරීම සඳහා මඟ පෙන්වයි.
සිරිත් විරිත් සහ උත්සව සම්ප්රදායන් අතීත සංස්කෘතියේ වැදගත් අංගයකි. අලුත් අවුරුදු උත්සවය, ගමේ උත්සව, සහ ආගමික පූජා වැනි අවස්ථාවලදී ජනතාව එකට එක්ව සතුටින් කාලය ගත කළහ. එවැනි උත්සව මගින් පවුල් සම්බන්ධතා ශක්තිමත් වූ අතර සමාජයේ එකමුතුව වැඩි විය. අදටත් මෙම සම්ප්රදායන් අපගේ සමාජ ජීවිතයට සතුට සහ එකමුතුව ගෙන එයි.
කලා සහ සාහිත්යය ද අතීත සංස්කෘතියේ අගනා කොටසකි. පැරණි කාලයේ ශිල්ප, නර්තන, ගීත, කවි සහ සිතුවම් මගින් මිනිසුන්ගේ හැඟීම් සහ ජීවිත අත්දැකීම් ප්රකාශ විය. විහාරස්ථානවල බිත්ති සිතුවම්, පැරණි ගොඩනැගිලි සහ ශිල්ප නිර්මාණ අදටත් එම කාලයේ මිනිසුන්ගේ නිර්මාණශීලී හැකියාව පෙන්වයි. මෙම කලා උරුමයන් අපගේ සංස්කෘතියේ අගනා සම්පතක් ලෙස සුරක්ෂිත කර ගත යුතුය.
එමෙන්ම ආගමික සහ ආධ්යාත්මික අගයන් අතීත සංස්කෘතියේ මූලික කොටසකි. අතීතයේ මිනිසුන් සත්යය, කරුණාව, දයා සහ සාමය වැනි ගුණාංග අගය කළහ. එම වටිනාකම් මත පදනම් වූ සමාජයක මිනිසුන් අතර ගෞරවය, සාමය සහ සදාචාරය වර්ධනය විය. මෙම ගුණාංග අද සමාජයටද ඉතා වැදගත්ය.
කෙසේ වෙතත් නවීන තාක්ෂණය සහ විදේශීය සංස්කෘතික බලපෑම් හේතුවෙන් සමහර අවස්ථාවල අතීත සංස්කෘතික වටිනාකම් අමතක වීමට ඉඩ ඇත. නවීනත්වය අපගේ ජීවිත පහසු කළද, අපගේ උරුමය අමතක කිරීම සුදුසු නොවේ. අතීත සංස්කෘතිය රැකගැනීම සහ එය අනාගත පරපුරට හඳුන්වා දීම අප සියලු දෙනාගේ වගකීමකි.
අවසන් වශයෙන්, අතීත සංස්කෘතිය යනු ජාතියක අගනා උරුමයක් සහ හැඳුනුම්පතකි. එය අපගේ අතීතය හා වර්තමානය එකට බැඳී ඇති පාලමක් ලෙස ක්රියා කරයි. එබැවින් අපගේ සංස්කෘතික උරුමය රැකගෙන එය පරපුරෙන් පරපුරට සුරකිමින් ඉදිරියට ගෙන යාම අප සැමගේ වගකීමකි.
